Ile rolet na jednym obwodzie? Praktyczny przewodnik

Ile rolet można podłączyć na jednym obwodzie? To pytanie pozornie proste szybko rozbija się na dwa dylematy: bezpieczeństwo instalacji kontra optymalizacja kosztów oraz prostota sterowania kontra elastyczność centralnego systemu. Trzeci kluczowy wątek to kwestie techniczne — przekrój przewodów i zabezpieczenia — które decydują, ile rolet realnie da się połączyć bez ryzyka przeciążenia.

• Czynniki wpływające na liczbę rolet na obwodzie
• Przekrój przewodów dla pojedynczych i grupowych rolet
• Ilość i funkcja żył w instalacji rolet
• Zasilanie i zabezpieczenia dla obwodu rolet
• Jak prowadzić przewody i ochronę przed wilgocią
• Obciążenie mocy i UPS dla większej liczby rolet
• Czy rolet można przestawić z manualnych na elektryczne z centralnym sterowaniem
• Ile rolet na jednym obwodzie – Pytania i odpowiedzi

W artykule skupiam się na typowych scenariuszach w instalacjach 230 V, podam konkretne liczby, przekroje, przewidywane koszty i przykładowe zabezpieczenia. W tekście znajdziesz też prostą tabelę z przykładami obciążeń i praktyczne kroki do zaplanowania obwodu rolet.

Tabela pokazuje przykładowe konfiguracje z napędem około 150 W na roletę (typowe rozwiązanie dla okien mieszkalnych). Przy planowaniu trzeba uwzględnić prąd rozruchowy (kilkukrotnie większy niż prąd pracy), długość trasy i wymagany spadek napięcia — to one decydują, czy zostaniemy przy 1,5 mm2, czy trzeba zastosować 2,5 albo 4 mm2.

Zobacz także: Rolety Antywłamaniowe RC6 Cena 2026 – Ile Kosztują?

• Oblicz I = P / 230 V dla jednego napędu.
• Pomnóż przez liczbę rolet, dodaj współczynnik rozruchu x2–x6.
• Sprawdź spadek napięcia dla długości trasy (wzór: ΔU = I · R(S) · 2 · L).
• Wybierz przekrój przewodu (1,5 / 2,5 / 4 mm2) i automat (6 / 10 / 16 / 20 A).
• Przewidź zabezpieczenie różnicowe 30 mA i ewentualny stycznik dla grup.

Czynniki wpływające na liczbę rolet na obwodzie

Najważniejsze czynniki to moc i prąd napędu, długość trasy przewodów oraz topologia sterowania. Jeśli centralizujemy sterowanie, prąd sumuje się w jednym punkcie i staje się krytyczny. Równie ważny jest prąd rozruchowy — silniki krótko pobierają kilka razy większy prąd niż w stanie ustalonym.

Inne ograniczenia to spadek napięcia i bezpieczeństwo użytkowników. Dłuższe ciągi zmuszają do zwiększenia przekroju, a tym samym ceny i trudności montażu. Przy wielopunktowym sterowaniu warto rozważyć kilka obwodów zamiast jednego dużego.

Zobacz także: Rolety Antywłamaniowe Cena RC3 2025 – Promocje

"Ile możemy?" — często pyta instalator. Odpowiedź brzmi: można od jednej po kilkanaście, ale decyzja zależy od sterowania, długości tras i budżetu. W praktyce trzeba uwzględnić margines dla rozruchu i ewentualnej awarii.

Przekrój przewodów dla pojedynczych i grupowych rolet

Standardowo do pojedynczej rolety wystarcza przewód 1,5 mm2 (NYM 3G lub 4G w zależności od liczby żył). Dla grup 3–6 sztuk wygodniej i bezpieczniej stosować 2,5 mm2. Przy więcej niż 8–10 napędach rozważamy 4 mm2, szczególnie gdy trasy przekraczają 20–30 m.

Przykład liczenia spadku napięcia: rezystywność miedzi ~0,01724 Ω·mm2/m. Dla 1,5 mm2 R≈0,0115 Ω/m. Dla obciążenia 6,5 A i długości 20 m ΔU ≈ 6,5·0,0115·40 ≈ 3 V (~1,3%). Jeżeli ΔU >3%, trzeba zwiększyć przekrój.

Koszty przewodów: 1,5 mm2 ≈ 4–6 PLN/m, 2,5 mm2 ≈ 7–11 PLN/m, 4 mm2 ≈ 12–20 PLN/m. Dłuższe trasy szybko podnoszą budżet, dlatego czasami lepszym rozwiązaniem jest rozdzielenie obwodów blisko rozdzielnicy.

Ilość i funkcja żył w instalacji rolet

Minimalnie projektuje się cztery żyły: podnoszenie, opuszczanie, neutralny (zero) i ochronny (PE). Przy sterowaniu centralnym często dochodzą żyły do przycisków lub magistrali komunikacyjnej. W instalacjach zasilających wiele napędów stosuje się przewody 5-żyłowe (3 przewodowe plus N i PE) lub układy z przewodem wspólnym dla sterowania.

Przy napędach zasilanych przyciskiem monostabilnym praca odbywa się przez krótkie załączenia. Przy napędach z elektroniką (sterownik lokalny) liczba żył może wzrosnąć o sygnały komunikacyjne. Przy modernizacji manual -> elektryczne warto sprawdzić, czy w przewodzie podtynkowym są dodatkowe żyły do sterowania grupowego.

Przy planowaniu należy jasno rozdzielić przewody zasilające od sygnałowych i unikać pętli masy. Dobre okablowanie upraszcza późniejsze sterowania i zmniejsza koszty rozbudowy.

Zasilanie i zabezpieczenia dla obwodu rolet

Dla obwodu z napędami zaleca się automat typu C (ze względu na krótkotrwałe prądy rozruchowe). Dla małych grup 6–10 A zwykle wystarcza, dla większych 16–20 A. Dodatkowo warto zastosować wyłącznik różnicowy 30 mA dla ochrony przed porażeniem.

Styczniki modularne przydatne są, gdy sterujemy grupami z jednego punktu. Ich ceny to zwykle 80–300 PLN za sztukę w zależności od klasy. Jeśli obwód ma wiele napędów, zastosowanie stycznika zmniejsza zużycie automatów i poprawia niezawodność.

Dla krytycznych instalacji rozważa się też zabezpieczenie przed przeciążeniem termicznym i wyłączniki nadmiarowo-prądowe z charakterystyką dostosowaną do napędów. Warto uwzględnić zabezpieczenia przed zwarciami i instalować odpowiednie przekładniki przy nietypowych konfiguracjach.

Jak prowadzić przewody i ochronę przed wilgocią

Przewody najlepiej prowadzić pod tynkiem w rurkach Instalacyjnych (peszle) lub w listwach, a na zewnątrz w rurach karbowanych lub rurach PVC. W miejscach narażonych na wilgoć stosuje się przewody o izolacji odpowiedniej do warunków (H07RN-F lub przewód w rurze). Puszki przy napędach powinny mieć szczelność odpowiednią do miejsca montażu.

Przy przejściach przez ściany używaj uszczelek i tulei. Każde przewiercenie powinno być zabezpieczone przed wodą i zabrudzeniami. Jeśli przewody prowadzone są na zewnątrz, stosuj IP65 dla połączeń i ochronę przed promieniowaniem UV.

W przypadku remontu ścian warto zaplanować pętle montażowe z zapasem długości kabli — ułatwia to wymianę napędów i modernizacje. Zapobiega to też konieczności skuwania ścian przy późniejszych pracach.

Obciążenie mocy i UPS dla większej liczby rolet

Przykładowo 10 rolet po 150 W dają moc szczytową ok. 1 500 W podczas pracy. Jednak każdy napęd pracuje krótko — kilka sekund. Energetycznie wystarczy więc niewielki akumulator, by podnieść wszystkie rolety w awarii zasilania.

Mały UPS 600–1 000 VA kosztuje zwykle 600–2 000 PLN i wystarczy do krótkich operacji, jeśli chcemy jednorazowo obsłużyć grupę. Alternatywą jest dedykowany akumulator 12 V o pojemności 7–20 Ah i falownik — ta opcja bywa tańsza i bardziej trwała.

Przy projektowaniu UPS należy uwzględnić prądy rozruchowe — chroniąc je odpowiednio (odczepienia, soft starty), możemy zredukować wymaganą moc UPS i obniżyć koszty.

Czy rolet można przestawić z manualnych na elektryczne z centralnym sterowaniem

Tak — konwersja jest możliwa i często opłacalna. Koszt napędu do pojedynczej rolety to zwykle 200–600 PLN, plus montaż 200–600 PLN. Centralne sterowanie (moduł przewodowy lub radiowy) kosztuje dodatkowo 300–2 500 PLN w zależności od funkcji.

Przeróbka wymaga oceny mechanizmu i przestrzeni w skrzynce rolety. Często dodanie napędu wymaga doprowadzenia nowych przewodów lub zastosowania silników radiowych, co wpływa na koszt i liczbę rolet na jednym obwodzie. Przy radio warto pamiętać o zasilaniu i ewentualnym odnawianiu baterii w pilotach.

Przed decyzją zalecane jest sprawdzenie wytrzymałości mechanizmu i wymiarów kasety. Czasem drobna ingerencja konstrukcyjna pozwala na centralne sterowanie wieloma roletami bez konieczności osobnych obwodów dla każdej.

Ile rolet na jednym obwodzie – Pytania i odpowiedzi

• Pytanie: Jakie czynniki ograniczają liczbę rolet na jednym obwodzie?

  Odpowiedź: Główne ograniczenia to moc całkowita obwodu, dopuszczalny obciążeniowy prąd bezpiecznika, przekroje przewodów, liczba żył, długość trasy oraz zapotrzebowanie na zasilanie awaryjne (UPS). Ponadto zależy to od koncepcji sterowania i możliwości rozdzielania obwodu na grupy.

• Pytanie: Czy jeden obwód może obsłużyć kilka rolet z grupami?

  Odpowiedź: Tak, jeśli projekt uwzględnia całkowite obciążenie, odpowiednie przekroje przewodów i zabezpieczenia oraz możliwość podziału na grupy. Daje to elastyczność, ale zwiększa złożoność instalacji i koszty.

• Pytanie: Jakie przewody i zabezpieczenia są potrzebne?

  Odpowiedź: Zasilanie 230 V AC z doprowadzeniem z tablicy. Dla pojedynczych rolet zwykle przekrój 1,5–2 mm2, dla większych grup 2,5 mm2 lub większe. Minimalnie cztery żyły (podnoszenie, opuszczanie, uziemienie, zero); dodatkowe żyły umożliwiają rozgałęzienia. Przewody prowadzić pod tynkiem w rurkach ochronnych, zabezpieczyć przed wilgocią.

• Pytanie: Czy można zastosować centralne sterowanie i co to zmienia?

  Odpowiedź: Tak, rolet można przerobić na elektryczne z centralnym sterowaniem, co wpływa na bezpieczeństwo i koszty instalacji. Wymaga odpowiedniego napędu i właściwej konfiguracji zasilania dla całej sieci.