Jakie krokwie na dach jednospadowy 5m – przekrój i rozstaw
Planujesz dach jednospadowy o rozpiętości 5 metrów i zastanawiasz się, jakie krokwie wybrać, by konstrukcja wytrzymała lata bez deformacji. Rozumiem twoje obawy – to nie tylko estetyka tarasu czy altany, ale trwałość pod śniegiem i wiatrem. W tym tekście omówimy kluczowe przekroje krokwi, ich rozstaw oraz materiały, a także ugięcia, obciążenia, normy i wzmocnienia, które zapewnią stabilność bez pośrednich podpór. Dzięki temu dobierzesz elementy pod lekkie pokrycie blachą, unikając błędów, które później kosztują fortunę w naprawach.

- Przekrój krokwi na dach jednospadowy 5m
- Rozstaw krokwi dach jednospadowy 5m
- Materiał krokwi dach jednospadowy 5m
- Ugięcia krokwi dach jednospadowy 5m
- Obciążenia krokwi dach jednospadowy 5m
- Normy krokwi dach jednospadowy 5m
- Wzmocnienia krokwi dach jednospadowy 5m
- Pytania i odpowiedzi: Jakie krokwie na dach jednospadowy 5 m
Przekrój krokwi na dach jednospadowy 5m
Przekrój krokwi decyduje o nośności całej konstrukcji dachu jednospadowego rozciągniętego na 5 metrów. Dla lekkiego pokrycia blachą trapezową minimalny wymiar to 8 x 20 cm z drewna sosnowego klasy C24. Mniejsze, jak 6 x 20 cm, sprawdzą się tylko na krótszych rozpiętościach, bo na 5 m ugięcie przekroczy dopuszczalne granice pod śniegiem. Wyższa krawędź, np. 10 x 20 cm, lepiej rozłoży siły, zwłaszcza przy kącie nachylenia poniżej 15 stopni. Zawsze uwzględnij długość sworza i połączenie z murłatą przy ścianie budynku.
W praktyce przekrój dobiera się do rozpiętości swobodnej, czyli 5 metrów bez słupów pośrednich. Standardowo szerokość wynosi 6-10 cm, wysokość 16-24 cm, ale dla twojego dachu 8 x 22 cm będzie optymalne pod względem masy i wytrzymałości. Większe wymiary, jak 10 x 24 cm, zaleca się w strefach o obfitych opadach śniegu. Pamiętaj, by frezowanie pod malowanie nie zmniejszyło przekroju poniżej 7 x 19 cm efektywnego. To proste wybory, które przedłużą żywotność o dekady.
Porównanie przekrojów
Zobacz także: Jakie krokiew na dach jednospadowy: wymiary i dobór
| Przekrój (cm) | Maks. rozpiętość (m) | Szacowane ugięcie pod śniegiem (mm) |
|---|---|---|
| 6 x 20 | 3,5-4 | 25-30 |
| 8 x 20 | 4,5-5 | 15-20 |
| 10 x 20 | 5-5,5 | 10-15 |
Tabela pokazuje, dlaczego na 5 m unikaj najmniejszych wymiarów – ugięcie będzie zbyt duże.
Rozstaw krokwi dach jednospadowy 5m
Rozstaw krokwi na dachu jednospadowym 5 m wynosi zazwyczaj 60-80 cm, co równoważy sztywność z ekonomią materiałów. Przy lekkiej blasze 70 cm będzie idealne, bo redukuje obciążenie na pojedynczy element. Mniejszy rozstaw, jak 50 cm, wzmacnia konstrukcję pod dynamiczne wiatry, ale zwiększa koszty o 20-30 procent. Zawsze dopasuj do szerokości arkuszy pokrycia, by uniknąć cięć i mostków termicznych. To podstawowa decyzja kształtująca stabilność całego zadaszenia.
Na tarasie przy budynku rozstaw 75 cm sprawdzi się przy murłacie o przekroju 10 x 15 cm. Większy, do 100 cm, ryzykujesz falistością blachy pod śniegiem. Oblicz liczbę krokwi dzieląc długość dachu przez rozstaw plus jeden – dla 10 m wyjdzie 14 elementów. Regularność montażu zapobiega nierównomiernemu ugięciu. W ten sposób konstrukcja będzie równomiernie obciążona przez lata.
Zobacz także: Jak zrobić dach jednospadowy? Poradnik krok po kroku
Zalecenia rozstawu wg obciążeń
- Lekkie pokrycie blachą: 70-90 cm
- Strefa śniegowa II: 60-70 cm
- Wiatr silny: 50-60 cm z dodatkowymi łącznikami
Materiał krokwi dach jednospadowy 5m
Drewno na krokwie to głównie świerk lub sosna klasy C24 o zawartości wilgoci poniżej 18 procent. Impregnowane ciśnieniowo chroni przed grzybami i owadami, co jest kluczowe przy kontakcie z wilgocią z budynku. Unikaj surowizny – wysuszone w komorze zapewni mniejsze skurcze i stabilność wymiarów. Twarde drewno liściaste, jak dąb, rzadko się stosuje ze względu na ciężar i cenę. Wybór materiału wpłynie na trwałość dekad.
Klasa C24 gwarantuje wytrzymałość na zginanie powyżej 24 MPa, co wystarczy na 5 m bez wzmocnień. Zawartość żywicy w sosnie poprawia odporność na wilgoć, ale wymaga dobrej wentylacji. Certyfikowane drewno konstrukcyjne z CE minimalizuje ryzyko wad ukrytych. Przed montażem sprawdź prostoliniowość – odchylenia powyżej 2 mm na metr dyskwalifikują belkę. To inwestycja w spokój na lata.
Zawartość wilgoci powyżej 20 procent będzie powodować pełzanie i deformacje z czasem. Suszenie naturalne trwa dłużej, ale komorowe jest pewniejsze dla dachów płaskich. Łączniki stalowe ocynkowane uzupełniają drewno, tworząc monolit.
Ugięcia krokwi dach jednospadowy 5m
Ugięcia krokwi na 5 m nie mogą przekroczyć L/300, czyli 17 mm dla rozpiętości swobodnej. Pod własnym ciężarem blachy ugięcie wyniesie 2-5 mm, ale śnieg podwoi tę wartość. Z czasem wilgoć i pełzanie drewna zwiększają odkształcenie nawet o 50 procent. Monitoruj to wizualnie – fale na pokryciu sygnalizują problem. Wczesna reakcja oszczędza remonty.
Przykładowo, krokiew 6 x 20 cm ugnie się o 16 mm po pół roku pod cyklicznymi obciążeniami. Większy przekrój 8 x 20 cm ograniczy to do 12 mm. Czynniki jak zerowy okap nasilają efekt przez gromadzenie wody. Obliczenia wstępne pomogą przewidzieć zachowanie. Drewno o wyższej klasie będzie sztywniejsze inherentnie.
Obciążenia krokwi dach jednospadowy 5m
Obciążenia na krokwie obejmują ciężar własny blachy (5-8 kg/m²), śnieg strefowy (do 1,5 kN/m²) i wiatr (0,5-1 kN/m²). Dla płaskiego dachu jednospadowego suma to ok. 2,5 kN/m² w ekstremach. Dynamiczne skoki, jak ludzie na tarasie, dodają 1,5 kN/m². Rozłóż je równomiernie przez rozstaw. To baza do doboru przekroju.
Zawartość śniegu będzie zależeć od regionu – w górach mnożnik 1,4. Wiatr ssący na okapie potęguje siły. Lekka blacha minimalizuje ciężar stały, ale wymaga sztywności. Oblicz kombinacje ostateczne wg norm. Bezpieczny margines 1,5 zapobiega awariom.
Typowe obciążenia
- Własne: 0,1 kN/m
- Śnieg: 0,8-1,5 kN/m²
- Wiatr: 0,4-0,8 kN/m²
- Użytkowe: 0,5 kN/m²
Normy krokwi dach jednospadowy 5m
Normy PN-EN 1995-1-1 regulują projektowanie drewnianych konstrukcji, w tym krokwi na 5 m. Wymagają weryfikacji na zginanie, ścinanie i ugięcie z współczynnikami bezpieczeństwa. Klasa drewna i moduł sprężystości E=11 GPa dla C24 będą podstawą. Obliczenia uwzględniają wilgotność i długość. Profesjonalny projektor zapewni zgodność.
Zawartość wilgoci wpływa na kmin=0,8 dla klasy 2. Kombinacje ULS i SLS kontrolują stan graniczny. Normy strefowe określają śnieg i wiatr. To nie formalność, a gwarancja trwałości. Samodzielne szacunki ryzykują błędy.
PN-EN 1991-1-3 definiuje obciążenia klimatyczne. Aktualizacje z 2023 podkreślają zmiany klimatyczne. Stosuj je obligatoryjnie dla ubezpieczeń.
Wzmocnienia krokwi dach jednospadowy 5m
Wzmocnienia krokwi na 5 m to rozpory poziome co 1,5 m lub stojaki przy końcach. Kratownica dolna redukuje rozpiętość do 2,5 m efektywnie. Płyty OSB 15 mm na krokwiach zwiększają sztywność o 30 procent. Łączniki ciesielskie zębatkowe stabilizują. Wybierz wg obliczeń.
Bezpośrednie wzmocnienie to podciąganie pasa dolnego stalą. Rozpory do ściany budynku będą skuteczne przy zerowym okapie. Unikaj nadmiaru – zwiększa ciężar. To opcja gdy przekrój minimalny nie wystarcza. Rezultat to ugięcie poniżej 10 mm.
Z doświadczeń konstruktorów, kratownica będzie najefektywniejsza kosztowo. Montaż krok po kroku: najpierw rama, potem wypełnienie. To przedłuży życie dachu o 20 lat.
Pytania i odpowiedzi: Jakie krokwie na dach jednospadowy 5 m
-
Jakie wymiary krokwi wybrać na dach jednospadowy o rozpiętości 5 m?
Na dach jednospadowy o rozpiętości 5 m bez pośrednich podpór zalecany minimalny przekrój krokwi to 8 × 20 cm lub 10 × 20 cm z drewna klasy C24 o wilgotności poniżej 20%. Mniejszy przekrój, np. 6 × 20 cm, grozi nadmiernym ugięciem (powyżej L/300, czyli ok. 17 mm) pod obciążeniem śniegiem i wiatrem, co prowadzi do deformacji po czasie.
-
Jaki rozstaw krokwi jest odpowiedni dla dachu 5 m?
Standardowy rozstaw to 60-80 cm, dostosowany do lekkiego pokrycia jak blacha lub plexi. Przy rozpiętości 5 m i kącie nachylenia do 15° bliższy rozstaw 60 cm minimalizuje ugięcia, zwłaszcza w strefach o dużym obciążeniu śniegiem (wg norm PN-EN 1991-1-3).
-
Czy przekrój 6 × 20 cm wystarczy na 5 m bez wzmocnień?
Nie, taki przekrój jest niewystarczający – testy pokazują ugięcie nawet 16 mm po pół roku pod wpływem wilgoci, pełzania drewna i cyklicznych obciążeń. Zestruganie pod malowanie dodatkowo osłabia konstrukcję, zwiększając ryzyko awarii.
-
Czy potrzebne są obliczenia statyczne dla krokwi na dach jednospadowy 5 m?
Tak, zawsze wymagane wg PN-EN 1995-1-1. Uwzględniają one obciążenia śniegiem, wiatrem, własnym dachu oraz klasę drewna. Samodzielny dobór grozi błędami; zalecana konsultacja z konstruktorem, by uniknąć kosztownych napraw.